ptaki egzotyczne, gołębie rasowe, drób ozdobny, króliki, drobny inwentarz, karmy dla zwierząt

Pszczyńska Giełda Ptaków

ul. Broniewskiego 6

Artykuł: Garłacz górnośląski koroniasty

Jest to rasa wyhodowana na Górnym Śląsku w okresie zaboru pruskiego w 19 wieku, toteż niektórzy hodowcy Niemieccy twierdza, że to rasa pochodzenia niemieckiego. Rzeczywiście - centrum powstania tej rasy to powiaty pszczyński, rybnicki i raciborski, należące administracyjnie w owym czasie do Prus, ale gołąb ten był spotykany tylko na wsiach, w których przeważała ludność polska, toteż należy tę rasę traktować jako polską - regionalną. Trzeba przyznać, że po drugiej wojnie światowej, kiedy na tym terenie powszechnie zaczęto hodować gołębie pocztowe, garłacz górnośląski został wyparty. Pozostały tylko nieliczne ogniska jego hodowli. Gołąb ten był natomiast dość popularny w Niemczech, Czechach i Słowacji. Opisy gołębi tej rasy w publikacjach nie są zbyt liczne, a przede wszystkim nie oddają tendencji i kierunków hodowli na przestrzeni ostatnich 30 lat.

Według węgierskiego autora Peterfiego, gołąb tej rasy nazywany przez hodowców niemieckich Starwitzer Flugelsteller, a ze względu na koronę na karku zwany również Haubensteiger, należy do typu średnio długich garłaczy śląskich. Ma głowę z korona (z tzw. czubem) i nieopierzone skoki. Natomiast Nowicki, Pawlina, Ubiel w książce "Gołębie" podaja o tej rasie następujące informacje: "Wyhodowano go na Śląsku w 19 wieku. Cecha charakterystyczna jest lot identyczny jak u stawaków. Wznosi sie przy donośnym klaskaniu skrzydłami i opada przy wysoko wzniesionych skrzydłach bezruchu. Glowa jest czubata, tęczówki ciemnobrązowe. Dziób średniej długości barwy cielistej, ale bywa też barwy jasnej lub rogowej. Szyja powinna być długa, gardło dużej pojemności, nadęte na kształt gruszkowaty. Sylwetka spionowana średniej wielkości. Skrzydła ułożone normalnie, z dwoma czarnymi pasami (u płowych pasy brązowe). Sterówki długie, sięgające podłoża, skoki i palce nieopierzone, czerwone. Ptaki te mają żywy temperament. Występują w odmianach barwnych: czarne, czerwone, żółte, niebieskie, srebrzyste, grochowe, szpakowate". Natomiast. Reneta w książce "Gołębie Rasowe - Rasy Polskie" podaje, ze: Hodowla tej rasy rozpowszechniona jest w Polsce, Czechach, Niemczech i Słowacji. Występuje pod nazwa stawak koroniasty. Praca hodowlana obecnie ukierunkowana jest na osiągnięcia doskonałości gardła oraz pełnej i doskonalej korony. Jest to rasa bardzo płodna, odporna na źle warunki bytowania. Lubiane są za piękną sylwetkę, umaszczenie i duży temperament. Mają dużo miłośników wśród hodowców w Polsce i za granica". Według książki Petrzilka, Tyllera Pt. "Gołębie"- garłacz górnośląski w skrócie tak jest przedstawiony: "Obecnie hodowany głównie w Polsce i Niemczech. Jest trochę większy od stawaka czeskiego, ma muślinową koronę na karku, a ubarwieniu jego upierzenia nie są stawiane duże wymagania jak w przypadku stawaka czeskiego. Selekcja ukierunkowana jest na osiągniecie doskonałości "gardła" i pełnej regularnej korony, właściwości lotnych przejawów temperamentu. Garłacze górnośląskie są stosunkowo dużymi gołębiami, mają dłuższe nogi piękne, oddzielone od linii tułowia "gardło". Cecha charakterystyczna jest łukowata korona na karku, szeroka, pełna i dobrze zaokrąglona, zakończona delikatnie unormowanymi różami. Oczy wszystkich koroniastych są perłowe (a więc także białych gołębi), głowa wydłużona i zaokrąglona. Dziób maja cienki i długi. Barwy gołębi: niebieskie, czerwono-płowe, czerwono-szymłowate - maja dziób ciemny, u pozostałych jest jasny. Gardło jest duże, gruszkowatego kształtu". Przytaczając charakterystykę tej rasy z kilku książek, chce dodać na podstawie długoletnich obserwacji, ze na terenie powiatów: pszczyńskiego, rybnickiego, raciborskiego, tyskiego, wodzisławskiego, cieszyńskiego ogromne znaczenie dla hodowców tej rasy mają barwy gołębi i tzw. podnoszenie skrzydeł gołębia stojącego, będącego w paradnej postawie. Bardzo ważną regułą jest również, aby nie kojarzyć gołębi barwy niebieskiej z barwa płowo-żółtą i płowo- czerwoną, gdyż w wyniku tego otrzymuje się osobniki z przyciemnionym (szarym) podbrzuszem i ogonem, co wśród znawców oznacza dyskwalifikacje. Ponadto na tym terenie bardzo często hodowane są garłacze górnośląskie czerwone, czarne, żółte i niebieskie z białymi lotkami, których musi być nie mniej niż siedem w jednym skrzydle. I jeszcze jedna ważna cecha: dzioby musza zostać rózowo-cieliste, bez jakichkolwiek jasnych plam. Tutaj występują również garłacze w kolorach całkowicie czarnych, czerwonych i żółtych z taka sama charakterystyka dzioba jak opisane wyżej białoloty. Ważne jest również, żeby dorównywały wielkością gołębi pozostałych kolorów tej rasy. Osobiście uważam, że jest to jedna z najładniejszych ras rodzimych. Szkoda, że mało doceniana i występująca w kraju w ograniczonej ilości. Jest nadzieja na poszerzenie zasięgu występowania tej rasy, gdyż jak wskazują ostatnie lata, bardzo rośnie zainteresowanie hodowców tą rasą. Pozwolę sobie również zaprzeczyć twierdzeniom Lowickiego, Pawliny i Dubiela w książce "Gołębie" następującemu zdaniu: "Cecha charakterystyczna jest lot identyczny jak u stawaków. Wznosi sie przy donośnym klaskaniu skrzydłami i opada przy wysoko wzniesionych skrzydłach w bezruchu". Otóż garłacz górnośląski rzeczywiście w locie donośnie klaska skrzydłami. Jest to bardzo porządna cecha. Nie opada jednak przy wzniesionych skrzydłach bezruchu. Nawyk opadania w bezruchu jest niepożądany i osobniki z tym nawykiem są z hodowli eliminowane. Na koniec chciałbym przedstawić znanych mi hodowców, którzy, moim zdaniem, przyczynili sie, a niektórzy nadal przyczyniają się do prawidłowej selekcji tej rasy. Są to nieżyjący juz koledzy: sp. Kłos i sp. Nieszporek z Żor, sp. Franciszek Błażyca z Suszca, sp. Bernard Pala z Pszczyny i sp. Paweł Bratek z Łąki oraz Czesław Fizia z Krzyżowic, Teodor Król z Kobielic, Zygmunt Maryniok z Podlesia, bracia Ledwoniowie z Moszczenicy, Franciszek Żuławski z Imielina, Kazimierz Majer z Rudnicy, Henryk Gawlica z Bierunia, Jan Grabiec ze Skoczowa, Bronisław Fiol z Goczałkowic, Zygmunt Herok, Eugeniusz Reguła, Józef i Bronisław Ziebórowie z Łąki i niżej podpisany Paweł Spyra ze Studzionki.

 

Artykuł zamieszczony za zgodą autora Pawła Spyry głównego założyciela i członka PZHKiPE Oddział Pszczyna.